Internationaal

  1. Home
  2. /Watermanagement
  3. /Introductie
  4. /Internationaal
Landwinning was onze “core business” en gaf de Hollander internationale befaamdheid. Het was dan ook een Hollander, Cornelius Vermuyden die het Engelse landschap ten zuiden van de rivier de Humber (Oost Engeland) ingrijpend zou veranderen. Vermuyden draineerde daar een groot wetland complex (the fens) en beloofde de Engelse koning Charles I (1626) rijkdom door het “waardeloze” natuurgebied om te zetten in productieve landbouwgrond. Het zou anders uitpakken. Het onderlopen van het gedraineerde en gezonken land gebeurde dan ook met de regelmaat van de klok. Vanaf het tijdperk van Cornelius Vermuyden zouden er nog vele Nederlandse consultants volgen die in alle windstreken het traditionele watermanagement in de praktijk hebben toegepast. Soms met goede gevolgen maar vaak ook niet.


   De Oostvaardersplassen. Wetland met internationale allure.

Het traditionele watermanagement is overigens niet iets typisch “Hollands”. Zo hebben ook Duitsland en Frankrijk het Rijnstroomgebied danig op de schop genomen. Om het water snel af te voeren werden grote delen van de kronkelende Rijn omstreeks 1790 “rechtgetrokken” (gereguleerd) en dijken dicht tegen de hoofdgeul gebouwd. Het gevolg was dat het water weliswaar sneller kon worden afgevoerd maar ook dat het rivierbed meters dieper kwam te liggen door de hoge snelheid van het water.
Op sommige plaatsen ligt het rivierbed wel 7-8 m dieper dan in de oorspronkelijke situatie. Met het rivierbed zakte ook het grondwaterpeil. Dat leidde tot grote schadeposten in de landbouw en bosbouw (verdroging).

Overzicht van effecten van rivierregulaties langs de Rijn ter hoogte van Breisach.



In 1800 werd een start gemaakt met het fixeren van één hoofdgeul waardoor al het water werd geleid (voorheen waren dat talrijke geulen).



De Rijn na de regulatie werken in 1828. Door een rechte baan te trekken door alle rivierbochten concentreerde het water zich in een diepe geul. Duidelijk zichtbaar is het verlies van ooibos veroorzaakt door het diepe insnijden van de hoofdgeul in het rivierbed en de verdroging die daar op volgde.



De Rijn na de laatste kanalisatie in 1963. Het traject heeft zijn hydrologische en ecologische veerkracht verloren.

Hier bleef het niet bij. De verdrogingverschijnselen werden versterkt door de aanleg van het Canal d’Alsace. Een kanaal met een waterdichte bodem waarin het merendeel van het Rijnwater werd geleid om elektriciteitsturbines aan te drijven die zich aan het einde van het kanaal bevonden. Ook in Duitsland heeft men in de jaren zestig stevig aan de Rijn gesleuteld. Er werden een aantal bypasses (rivieromleidingen) aangelegd om water vanuit het rivierbed via elektriciteitsturbines weer terug te leiden naar het rivierbed. Ter hoogte van Gambsheim en Iffezheim (Duitsland) werd zelfs de hele Rijn afgedamd om meer vaardiepte te creëren en elektriciteit te winnen.

Lees verder: Ecologische veerkracht