Plus bibliotheek Flevoland

Verslag april '11

  1. Home
  2. /Kenniscafé
  3. /Het KennisCafé in 2011
  4. /Verslag april '11

Kenniscafé: Jongeren hebben geen idee van de waarde van geld

Tekst: Thijs Wartenbergh

Nederland doet het niet zo best met een te hoog overheidstekort

Jongeren moeten hoognodig meer ‘money wise’ worden gemaakt. Griekenland heeft allerlei boekhoudtrucs toegepast om de omvang van haar nationale schulden te verdoezelen. Van al het geld dat in omloop is blijkt nog maar 4 procent cash te zijn. Dat waren enige bevindingen tijdens het maandelijkse gesprek in het Kenniscafé van april, met als locatie de nieuwe bibliotheek van Almere. Het thema was dit keer ‘Geld’.

Het slijk der aarde, centjes, munten, pecunia, noppen, pingping, duiten, stuivers, specie: we hebben nogal wat beschrijvingen voor datgene waarmee alles, direct of indirect, van ons dagelijkse handelen is doordrongen, geld. Tijdens het Kenniscafé werd onder leiding van Peter van Schooten over dit item gesproken door Renate van der Kuijl (Geldmuseum), Wiebe Douma (Asser Instituut) en Hans de Heij (De Nederlandsche Bank).

Experiences
“Geld is de grootste gemene deler”, legde van der Kuijl uit. “Het beheerst ons hele leven, het verbindt ons.” Ze verzorgt educatieve programma’s voor de jeugd in het geldmuseum, ook wel experiences genoemd.  “Het is hard nodig dat jongeren met geld leren omgaan, money wise worden gemaakt, zoals dat tegenwoordig heet. Ze worden al te makkelijk met het idee opgevoed van ‘Geef maar uit’. Als het op is, zeggen ze tegen hun ouders: ‘Je kunt toch wel weer wat uit de muur, de geldautomaat, halen?’ Ze hebben veelal geen idee van de waarde van geld. Ook al omdat het ‘onzichtbaar’ is. Veel wordt via internet afgehandeld.”

Om hen daar meer bewust van te maken is in het Geldmuseum een groot aantal programma’s samengesteld die ze er op wijst dat ze in no time een flinke schuld kunnen oplopen. Met die experiences worden ze aangespeeld op hun belevingswereld. “Twee van de drie jongeren hebben een schuld van 1750 euro”, aldus van der Kuijl. Ze wil de ideeën van het museum graag met anderen delen. Zoals dat nu al gebeurt bij de Sociale dienst in Breda. “Het hoeft niet per se binnen onze muren te blijven”.

Jongeren zijn de laatste tijd via het Geldmuseum, in samenwerking met ROC’s en MBO’s geattendeerd op de mogelijkheden om ondernemer te worden, met het item ‘Ontdek de ondernemer in jezelf’. Van der Kuijl: “Het is jammer dat er op scholen te weinig aandacht aan budgetteren wordt besteed. Okee, er is economie als vak, maar hoe ga je met geld om, hoe besteed je het, kun je ook zeggen ‘Ik koop niets want ik heb nu geen geld en ga je dan ook niet lenen’, dat soort dingen. Dat zou tijdens lessen meer ter sprake moeten komen.”

Staatsschuld
De Europese landen met een forse staatsschuld nemen toe. Na Griekenland, hebben zich inmiddels ook Spanje, Portugal en Ierland gemeld. “Bij Griekenland”, aldus Douma van het Asser Instituut, gespecialiseerd in internationale wetgeving, “kwam dat pas laat aan het licht, omdat er allerlei boekhoudtrucs werden toegepast. De ware omvang werd verdoezeld. Waarschuwingen geven en sancties opleggen werd daardoor moeilijk.”
Volgens afspraken binnen de Europese Unie mag de staatsschuld van een land niet hoger zijn dan 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De Griekse schuld bedraagt circa 133 procent. In veel landen is het overheidstekort, mede door de crisis (wat het opleggen van sancties bemoeilijkt), niet misselijk. Het tekort mag niet meer zijn dan 3 procent van het bbp zijn. In Griekenland praten 

we over 13,6 procent. Nederland zit ook boven de limiet en komt uit op 5.3 procent. “Zweden en Estland zijn landen die het goed doen”, aldus Douma.
Inmiddels is er 750 miljard euro beschikbaar voor noodlijdende landen, de Nederlandse bijdrage omvat 26 miljard euro. Douma: “Spanje zou moeten aankloppen voor geld bij de EU, maar aarzelt. De regels zijn streng (bezuinigingen, hervormingen). Nederland kan overigens winst maken bij een lening aan dat land. We kunnen op de kapitaalmarkt tegen 1.5 procen lenen aan Spanje en het tegen 5 procent terugkrijgen. Maar ja: hoe zeker is het dat je je het geld ook terugkrijgt? Dat is het punt.” Resteert de vraag of zo’n crisis gecreëerd wordt, zoals sommigen beweren. “Sachs & Morgan, het zijn aasgieren. Tsja, ik zou het niet durven zeggen dat zij erachter zitten. Dit geheel hoort wel bij ons kapitalistisch systeem.”

Duisenberg
Van de Middeleeuwen tot aan 2002 was de gulden de Nederlandse munteenheid en daarmee het enige wettige betaalmiddel. Sindsdien is dat de euro. Hans de Heij is bij De Nederlandsche Bank verantwoordelijk voor de ontwerpen op de diverse bankbiljetten. Ontwerper Jaap Drupsteen is daarbij een vooraanstaande naam. “Het kon de voormalige president van de bank, Wim Duisenberg, niet ver genoeg gaan met die ontwerpen. Het mocht wel innovatief zijn”, aldus De Heij.
Wat is belangrijk bij een ontwerp? Volgens De Heij gaat het vooral om de kleur, een duidelijk weergegeven cijfer die de waarde ervan vertegenwoordigt en het biljet moet makkelijk in de portemonnee passen. “Dat van 50 euro, het meest in omloop, is eigenlijk te groot. Die van 100 en 200 euro zijn in feite nog groter.” En, uiteraard, moet het geld niet makkelijk na te maken zijn. In feite zou er al een tweede serie bankbiljetten van de euro moeten zijn.
“Landen kunnen het echter niet eens worden hoe deze eruit moeten komen te zien”, aldus De Heij. Nu wordt er maar geen datum genoemd wanneer ze er moeten zijn. “Over de ontwerpen op de biljetten zijn de mensen meestal niet al te tevreden, maar ook niet echt ontevreden. Je hebt op een bepaald moment simpelweg nieuwe biljetten nodig omdat er inmiddels zulke kwalitatief hoogwaardige reproductietechnieken bestaan dat de biljetten anders te makkelijk nagemaakt kunnen worden.” Vervolgens werd het KennisCafé afgesloten met de kleine, maar praktische workshop ‘Hoe herken ik een echt bankbiljet’.

Lees ook het verslag van Bernadet Timmer
 

Catalogus

In de catalogus van de Plusbibliotheken vindt u een enorme collectie (populair) wetenschappelijke boeken en artikelen.

U kunt gevonden media zelf aanvragen en afhalen in uw eigen bibliotheek.

Volg het Kenniscafé op