Verslag november '12

  1. Home
  2. /Kenniscafé
  3. /Het KennisCafé in 2012
  4. /Verslag november '12

KennisCafé over Leren en onderwijs

"Kennis erin stampen heeft weinig zin, je moet kennis kunnen toepassen"
“ICT kan een stimulerende rol spelen in het onderwijs”
“Met een assessment voorkom je dat iemand een burn-out krijgt”

Tekst: Thijs Wartenbergh

Kenniscafe Leren 22 november from ROCmedia on Vimeo.
 

Over 20 jaar bestaan er nog steeds scholen, ondanks de opkomst van e-learning en het gebruik van computers. De ‘Big 5’ heb je niet alleen in Zuid-Afrika, maar ook als persoonlijkheidskenmerken. Een assessment kan voorkomen dat iemand altijd met ‘klotsende oksels’ voor de klas staat.

Dat waren enige opvallende facetten uit het Kenniscafé waarbij, met Peter van Schooten als gespreksleider, onderwijs centraal stond , maar vooral ook het ‘nieuwe leren’, ICT in het onderwijs en het belang van een beoordeling. Aan de discussie namen deel: Hans Goudsmit, vakdidacticus aan de faculteit der psychologie en pedagogiek van de Vrije Universiteit, Saskia Brand-Gruwel, hoogleraar Learning Sciences bij de Open Universiteit, die onderzoek doet naar de rol van ICT in het onderwijs en bij leren en Frank van Luijk, selectie- en ontwikkelingspsycholoog, directielid LTP (Lab Toegepaste Psychologie) en ook verbonden aan de VU.

Slag bij Nieuwpoort
Hoe laat je een leerling leren? Daar ging het om in het betoog van Goudsmit. "Nederlandse scholieren scoren, internationaal gezien, goed. Dat blijkt uit het zogenaamde PISA-onderzoek, dat landen met elkaar vergelijkt. Het moet ook goed gaan, dat is belangrijk in de huidige kenniseconomie. Finland is al jaren koploper." De docenten hebben een masteropleding en Nokia steunt het geheel financieel. Beide aspecten spelen in de Finse situatie een grote rol.
Het is leuk te weten wanneer de Slag bij Nieuwpoort was, maar het is belangrijker je kennis te kunnen aanwenden. Waar je in de praktijk wat mee kunt doen. Van een bepaald begrip een definitie voorkauwen is niet de juiste aanpak, meende Goudsmit. “De leerling moet, aan de hand van voorbeelden, zelf komen met een definitie. Een begrip - zoals AOW, pensioen of inflatie - krijgt dan meer betekenis. Dan kun je dingen beter onthouden en toepassen. Zo leiden wij docenten op.”
Hij moet constateren dat de regering geen plannen heeft om de mogelijkheden van de kenniseconomie optimaal tot ontplooiing te brengen. “Het bedrijfsleven, de universiteit en de minister van Onderwijs moeten gezamenlijk hun schouders eronder zetten. Dat is helaas nog niet zo te merken.” Het mooie van het ‘nieuwe leren’ is, ging hij verder, dat het niet meer tijd kost en bovendien meer rendement geeft. Probleem is dat het onderwijs massaal is. Ideaal is als een leerkracht per leerling kijkt wat de beste leerweg is.”

ICT stimuleert
Brand-Gruwel doet onderzoek doet naar de rol van ICT in het onderwijs en bij leren. Zij is verbonden aan de Vrije Universiteit. Zij sloot zich aan bij de visie van Goudsmit: “Even een proefwerk erin stampen heeft niet zo gek veel zin, omdat je de kennis ervan weer snel kwijt bent. Je moet de kennis opslaan. Het gaat om het actief omgaan met de lesstof.”
Motivatie is belangrijk om succesvol te zijn in het onderwijs, gaf ze verder aan. Ze heeft recent haar inaugurale rede gehouden onder de titel ‘Leren in een digitale wereld’. “De onderwijsmiddelen veranderen sterk. Denk aan iPad, iPhone, e-learning. Internet wordt echter te vaak gebruikt om een werkstuk in elkaar te flansen met plakken en knippen. Kinderen zoeken op een chaotische manier hun informatie op internet. Ze moeten leren de goede trefwoorden te zoeken. Daar moeten ze bij geholpen worden door de docenten.”
ICT kan stimulerend werken in het onderwijs, vulde ze aan. “Het is mooi als je een animatiefilm kunt bekijken als het over de werking van het hart gaat. Je kunt iets visualiseren. Dat is een meerwaarde. Het onderwijs loopt altijd een beetje achter als het om ICT gaat. Er zijn nog stappen te maken, maar het gaat in veel gevallen de goede kant op. Nieuwe leerkrachten moeten het toepassen. Het gebruik van iPads komt op, hoewel er soms nog leerkrachten zijn die vasthouden aan het gebruik van boeken. Laptops en iPads bieden echter ook extra, aanvullende mogelijkheden.” E-learning zou een gevaar kunnen zijn voor het voortbestaan van scholen. Goudsmit: “Ik hoop beslist dat we over 20 jaar nog scholen hebben, anders verwordt Nederland tot een LOI-instituut.”

Assessment
Een assessment (beoordelingsprogramma) kan goed helpen bij het bekijken of iemand een bepaald beroep succesvol kan uitoefenen. Het is nodig een bepaalde binding en motivatie met het beoogde vakgebied te hebben. Bijvoorbeeld met de journalistiek, indien je journalist wilt worden. Ben je extrovert, maak je makkelijk een praatje met mensen, kun je aardig schrijven? Zo niet, dan moet je je afvragen of je je in dat beroep moet storten.
Dat vertelde Van Luijk. Iedere potentiële rechter moet langsgaan bij het LTP bijvoorbeeld. Of een hoogleraar. Hij gaf verder aan dat het van je persoonlijkheidskenmerken af hangt of je geschikt bent voor een baan en of je iets kunt aanleren, de zogenaamde Big 5: extrovert, vriendelijk, gewetensvol, sensitief en open staan voor nieuwe dingen. In de zorg moet je bijvoorbeeld sensitief zijn, maar niet te sensitief, anders huil je met elke patiënt mee.
“Een hoogleraar wordt geselecteerd op kennis, maar hij/zij is steeds meer een manager, die ook nog eens fondsen moet zien binnen te halen. Of het blijkt dat de hoogleraar in kwestie ruzie zal gaan maken met een opdrachtgever. Dan kun je beter iemand anders zoeken die zorgt voor aanvullende geldstromen”, zei hij. Leerkrachten worden geselecteerd op aspecten als niet te introvert, contact kunnen leggen, sensitiviteit, consciëntieus gedrag, vriendelijkheid en openheid van geest. Je kunt dan zien of iemand geschikt is voor dit werk. Iemand die 'klotsende oksels' blijft houden als hij voor de klas staat, heeft wellicht het verkeerde vak gekozen. Je kunt met een assessment tijdig voorkomen dat iemand een burn-out krijgt. Zoiets krijg je als je constant op je tenen moet lopen, boven je macht moet grijpen, door het soort werk niet goed in je vel zit omdat het niet echt bij je past.”