Plus bibliotheek Flevoland

Introductie

  1. Home
  2. /New Towns
  3. /Introductie

Wat is eigenlijk een nieuwe stad?

Elke stad is in feite eens een nieuwe stad geweest. Nieuwe steden zijn dus van alle tijden.

 Paalwoningen in de Bodensee.

Het begon ooit met holen in bergwanden als beschutting tegen het klimaat, hutten in de oerwouden en tenten op de vlakten, iglo’s op het ijs en paalwoningen in het water. Waar volken bleven trekken als nomaden, bleven het hutten en tenten gemaakt van gemakkelijk verplaatsbaar materiaal als takken en doeken, zoals bij de Indianen in Amerika en de Bedoeďenen in Noord-Afrika. Zij bouwen dus eigenlijk telkens opnieuw een nieuwe stad op. Maar op plaatsen waar de rivieren scheepvaart - en dus handel- mogelijk maakten, ontstonden vaste nederzettingen, evenals op snijpunten van wegen en op plaatsen waar vruchtbare grond productieve landbouw en het houden van vee bevorderde.
Deze eerste nederzettingen waren aanvankelijk eenvoudig van opbouw: een paar simpele huizen aan de
rivier, op de hogere gronden en rond het kruispunt van wegen. Later werden sommige huizen groter en rijker uitgevoerd, ten teken van groeiende rijkdom en macht. Het bouwen in steen, natuursteen en gebakken stenen, maakten de huizen en andere gebouwen sterker en duurzamer en zo ontstonden de eerste echte steden.

De bevolking in deze steden nam toe omdat de stad bescherming bood tegen de veelal nog woeste buitenwereld en omdat handel en nijverheid in de stad beter mogelijk was dan daarbuiten. De opbouw en ontwikkeling van deze steden nam vele decennia in beslag en soms ook vele eeuwen. Men kan dan ook bezwaarlijk spreken van nieuwe
steden. Er wordt dan weliswaar voortdurend iets nieuws toegevoegd, maar de stad zelf is dan toch al min of meer oud te noemen. Het meest bijzonder aan het verschijnsel stad was dat het niet alleen woningen waren die het beeld bepaalden, maar ook een veelheid aan andere gebouwen ten behoeve van de stedelijke voorzieningen, zoals molens, kerken, scholen, winkels, bedrijven, ziekenhuizen, kazernes en zo meer. De groeiende welvaart ging gepaard met het ontstaan van een grote verscheidenheid aan beroepen en bedrijven, en universiteiten die als kenniscentra voor de zich ontwikkelende samenlevingen gingen functioneren.Sommige van de oude nederzettingen ontwikkelden zich in het geheel niet tot stad en bleven klein en dorps. Anderen echter werden grotere steden en sommigen daaronder werden ware metropolen: wereldsteden.

 Hiroshima: vernield en herbouwd.

Interessant is ook dat hele stedelijke geschiedenis van de mensheid opkomst en ondergang van dergelijke steden laat zien. Soms werden zij getroffen door natuurgeweld van aardbevingen of overstromingen , dan weer werden zij verwoest door brand of oorlogsgeweld en soms ook vloeide het leven uit de stad door verzanding of verlegging van de rivier waaraan zij gebouwd waren of doorverlammende maatregelen van vorsten en andere machthebbers.
Bijvoorbeeld door het verbod om handel te drijven of (te) zware belastingen. Maar soms ook weten wij gewoonweg niet waarom een eens zo belangrijke stad compleet is ingeschrompeld en zonder betekenis is geworden.
Hoe dit ook zij, de hele menselijke geschiedenis door zijn de mensen telkens weer bezig geweest zich nieuwe steden te bouwen, tot op de dag van vandaag.

En het is opmerkelijk dat daarbij steeds opnieuw werd geprobeerd uit te vinden hoe een praktische of ook ideale stad eruit zou kunnen zien. Vanaf Plato via de Middeleeuwen en de Renaissance tot in onze tijd is een bonte stoet filosofen, architecten, filantropen, kunstenaars en wetenschappers bezig geweest zich een ideale stad voor te stellen, te ontwerpen en soms ook daadwerkelijk te realiseren. Hierover in het volgende meer.
Hoewel dus alle steden per definitie eens nieuw moet zijn geweest wordt het begrip nieuwe stad toch gereserveerd voor een bijzonder type stad, namelijk een stedelijke nederzetting die in zijn eerste jaren niet organisch is gegroeid, maar volgens een bepaald patroon vooraf is ontworpen en als zodanig planmatig en als zelfstandige eenheid is gesticht.

Lees verder: types nieuwe steden

Catalogus

In de catalogus van de Plusbibliotheken vindt u een enorme collectie (populair) wetenschappelijke boeken en artikelen.

U kunt gevonden media zelf aanvragen en afhalen in uw eigen bibliotheek.

Partners

Flevomeer bibliotheek